Menü

 Şiirlerim

  Linkler

 Mizah

 17 Ağustos 1999

SAĞLIK

  Sağlık Bilgileri

  Ameliyathane Bilgileri

  Anestezi Hakkında

 Sünnet Bilgileri 

GENEL

  Link

 Link

 Link

 Link

KLİNİK OLARAK İLAÇ İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ NASIL OLUR ?

İki tip ilaç etkileşimleri vardır:

1.      Farmakodinamik: Bir ilacın işlev mekanizması, diğer bir ilacın işlev mekanizmasını azaltarak veya artırarak etkilemesi

2.      Farmakokinetik: Bir ilaç diğerinin etkisini işlev bölgesindeki ilacın konsantrasyonunu etkileyerek değiştirmesi.        

           Örneğin MAO yoluyla işlev gösteren  fizyolojik etkilerini gösteren iki ilaç, işlev bölgesine de ilaçların biri, diğer ilacın etkisini azaltıp artırabilir. Bu nedenle farmakodinamik ilaç etkileşimleri hastaların yanıtında kalitatif değişiklikler oluşturabilir: Kalitatif değişikliklere örnek olarak santral serotonin sendromudur ki; SSRI ve MOAI’leri birlikte alındığında oluşabilir. Farmakodinamik ilaç etkileşimlerinin sıklıkla dramatik görünümlerinden dolayı, sıklıkla çabucak tanınırlar.

           Tersine, farmakokinetik etkileşimler hastadaki cevabı yönünden kalitatfden ziyade kantitatif olması olasıdır. İkinci ilacın birinci ilacın farmakokinetiklerini etkilediği durumlarda bu tür etkileşim tipleri oluşur ve işlev bölgesinde birinci ilacın konsantrasyonu değişir. Farmakodinamik etkileşimlerin tersine, diğer işlev bölgeleri üzerine etkiler işin içine karışmaz.

           Birkaç CYP enzimi klozapinin metabolizmasından sorumludur (CYP 1A2, 3A3/4, ve olası 2D6). Fluvoksamin ve fluoksetinin klozapin seviyelerinin orta derecede artırdığı bildirilmiştir fakat bu artışı neden olan enzimin hangisi olduğu bilinmemektedir.

           Bupropion, birkaç avantajlı yönü olan etkin bir antidepresan, doza bağlı olarak nöbet riski taşımaktadır. Bupropionun aktif metabolitlerine biyotrasformasyonundan sorumlu enzim henüz saptanamamıştır. Bupropionu veya aktif metabolitinin klirensini inhibe eden enzimler, dozda artışa sebep olarak nöbet riskini artırır. Sınırlı vakayla yapılan çalışmalarda fluoksetin, bupropion (Welbutrin)’unun 2 aktif metabolitini anlamlı derecede yükseltmekte, fakat bunu nasıl yaptığı bilinmemektedir.

          Trisiklik antidepresanlar (TCAs) düşük konsantrasyonlarda, histamin ve asetil kolin reseptörlerini bloke ederler, Terapötik dozlarda, TCA’lar norepinefrin ve serotonin alım pompalarını inhibe eder ki, antidepresan etkinliğin bu yolla olduğuna inanılmaktadır. Toksik konsantrasyonlarda TCA’lar hızlı sodyum kanallarını inhibe ederek, kalp içi iletiyi yavaşlatarak, ölümcül iletim bozukluklarına yol açar. MAO ise toksik dozlarda; CNS toksisitesi yapar (örnegin delirium, konvulziyonlar ve koma).

          Eğer bir ilaç TCA klirensini inhibe ederse, TCA dozunun artmış etkilerini gözleriz. Bu tür farmakokinetik ilaç etkileşimlerine yanıt, antidepresan cevabı artırmadan ziyade fatalite riskini artırabilir. Bu şu anlama gelir, yanıtın kantitesinden çok (antidepresan etkiler), yanıtın kalitesinde (yan etkiler) değişiklik olduğunu gösterir. TCA’ların özellikle sekonder amin TCA’ların (örneğin desipramin, nortriptilin) klirensinden sorumlu ana enzim CYP 2D6 olup bu ilaçların halka hidroksilasyonuna yol açar. Bu sonuçlar yoğun ve çeşitli farmakokinetik verilere dayalıdır. N-demetilasyon yolu tersiyer amin TCA’ların (örnegin amitriptilin, imipramin) metabolizasyonunda sekonder aminlere oranla daha belirgindir. Fakat henüz kesin eliminasyonun ana yönü bilinmemesine rağmen, birkaç CYP enziminin rol aldığı saptanmıştır (CYP 1A2, 2C19 ve 3A3/4).

           Enzim inhibisyonun ana ilacın metabolitine dönüşümünde anlamlı değişiklik yaptığı durumlarda, farmakokinetik ilaç etkileşimleri de kalitatif olabilir. Örneğin terfenadin’in asit metabolitine dönüşümünün inhibe edildiği durumduru. Bu dönüşümü sağlayan terfenadinin absorbsiyonu sırasında barsak duvarı ve KC’de bulunan CYP 3A ¾ tarafından yapılır. Bu dönüşüm o kadar etkindir ki, terfenadin genel dolaşıma girmeden tamamı asit metabolitine dönüşür. Bu metabolit aktif antihistaminik ajan olup, intrakardiak iletim üzerine etkileri nispeten yoktur. Bundan dolayı terfenadin kullanımı genellikle intrakardiak iletim üzerine yan etki riski taşımaz. Buna karşın terfenadinin kendisi (metaboliti değil) intrakardiak iletimi inhibe ederek, kardiak aritmilere yol açabilir. İlaç absorbsiyonu sırasında terfenadinin asit metabolitine anlamlı derecede dönüşümünün bloke edildiği durumlarda, terfenadin sistemik dolaşıma geçer. Konsantrasyonu yeterince yüksekse kardiak aritmilere yol açar. Terfenadinin potent (güçlü)CYP 3A ¾ inhibitörleriyle birlikte verilmesi ciddi, hatta yaşamı tehdit edici sonuçlara yol açar. Ketokonazol (antifungal ilaç) ve birkaç makrolid (örnegin eritromisin) bu enzimi anlamlı derecede inhibe eder. Fluvoksamin, norflouksetin ve non-SSRI antidepresanlardan nefazadon da bu enzimi inhibe eder, fakat ketakonozala göre bu etki anlamlı derece de daha azdır.