MÜZAKERE ÇERÇEVE BELGESİ

Konu: GENIŞLEME: Türkiye�yle katılım müzakereleri: Genel AB Tutumu
- AB Açılış Konuşması
- Müzakere Çerçeve Belgesi
- Dış düzenlemeler

_____________________________________________________________
Konsey organlarında gerçekleştirilen çalışmalar ve müteakip görüşmeler ışığında, Konsey, EK I, II ve III�te belirtildigi şekilde Genel AB Tutum taslagını benimsemeye ve Müzakere Çerçeve Belgesi�nin 7. paragrafına ilişkin olarak aşağıda belirtilen tutanak ifadesini kabul etmeye davet edilir:

�KONSEYİN ONAYIYLA YAPILAN BAŞKANLIK AÇIKLAMASI�

Müzakere Çerçeve Belgesi�nin, ilgili tüm uluslararası örgütleri kapsayan 7. paragrafı, bu uluslararası örgütler ya da üyelerinin, ya da Avrupa Birliği Üye Ülkeleri�nin karar verme özerkliğine ve haklarına halel getirecek şekilde yorumlanamaz.

MÜZAKERE ÇERÇEVESİ

Müzakerelerin yürütülmesindeki ilkeler

1. Müzakereler Türkiye�nin kendine özgü nitelikleri temelinde olacak ve hızı Türkiye�nin üyelik şartlarını karşılama yönünde kaydedeceği ilerlemeye bağlı olacaktır. Dönem Başkanlığı veya Komisyon, uygun gördüğü ölçüde, Konsey�i tam olarak bilgilendirecek ve böylelikle Konsey durumu düzenli olarak gözden geçirebilecektir. Birlik, kendi açısından müzakerelerin sonuçlanmasına ilişkin şartların yerine getirilip getirilmediğini en kısa zamanda kararlaştıracak olup; bu (karar) Komisyon�dan alınan ve Türkiye�nin 6. maddede belirtilen şartları yerine getirdiğini teyit eden raporun temelinde yapılacaktır.

2. Aralık 2004 AB Zirvesi�nde üzerinde mutabık kalındığı üzere bu müzakereler, Avrupa Birliği Antlaşmasının 49. maddesini temel almaktadır. Müzakerelerin ortak hedefi katılımdır. Bu müzakereler, sonucu önceden garanti edilemeyen açık uçlu bir süreçtir. Birliğin hazmetme kapasitesi de dâhil olmak üzere, Kopenhag kriterlerinin tamamı dikkate alınarak, üyelik yükümlülüklerinin tümünü tam olarak üstlenmek durumunda olamadığı takdirde, Türkiye�nin mümkün olan en güçlü bağlarla Avrupa yapılarına tam olarak demirlenmesi sağlanmalıdır.

3. Genişleme, Birlik ve Üye Devletlerin içinde bulundukları devamlı oluşum ve bütünleşme sürecini güçlendirmelidir. Birliğin uyum ve etkinliğini korumak için gerekli her türlü çaba gösterilmelidir. 1993 Kopenhag Zirvesi Sonuçları dogrultusunda, Avrupa entegrasyonu ivmesi muhafaza edilirken, Birligin Türkiye�yi hazmetme kapasitesi gerek Türkiye gerek Birligin çıkarları açısından göz önünde bulundurulması gereken önemli bir husustur. Komisyon, bu üyelik koşulunun karşılanıp karşılanmadıgına ilişkin olarak Konsey tarafından yapılacak degerlendirmeye ışık tutmak amacıyla, Türkiye�nin üyelik perspektifinden kaynaklanan sorunlara ilişkin Ekim 2004 tarihli kâgıdında yeralan tüm hususlar açısından degerlendirmek suretiyle, müzakereler sırasında bu kapasiteyi izleyecektir.

4. Müzakereler, Türkiye�nin 1993 Kopenhag AB Konseyi�nde kararlaştırılan ve büyük bir bölümü daha sonra Avrupa Birligi Antlaşması�nın 6(1). Maddesinde yer alan ve Temel Haklar Şartında ilan edilen siyasi kriterleri yeterli ölçüde karşılamış oldugu temelinde açılmaktadır. Birlik, Türkiye�nin, reform sürecini devam ettirmesini ve ilgili Avrupa içtihatı da dâhil olmak üzere, özgürlük, demokrasi, hukukun üstünlügü ve insan haklarına saygı ve temel özgürlükler ve hukuk devleti olmak yönünde daha da ilerlemek için çalışmasını; özellikle işkence ve kötü muameleyle mücadelede sıfır-hoşgörü politikası ile ilgili mevzuatı ve uygulama tedbirlerini pekiştirmesini ve genişletmesini; ve ifade özgürlügü, ibadet özgürlügü, kadın hakları, sendikal haklar da dâhil olmak üzere Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartları ile azınlık haklarına ilişkin düzenlemeleri uygulamasını beklemektedir. Birlik ve Türkiye yogun siyasi diyaloglarını sürdüreceklerdir. Bu alanlarda kaydedilen ilerlemenin geri dönülmezligini temin etmek ve özellikle temel haklar ve insan haklarına tam saygı gösterilmesine ilişkin olarak tam ve etkin bir şekilde uygulanmasını saglamak amacıyla, Komisyon�un 2004 İlerleme Raporu, Tavsiye Belgesi ve yıllık raporlarında atıfta bulunulan tüm kaygıları ele alacak şekilde Konsey�e düzenli olarak rapor sunmaya devam etmesi istenen Komisyon ilerlemeyi yakından takip edecektir.

5. Birligin temelini oluşturan, özgürlük, demokrasi, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygı ve hukukun üstünlügü ilkelerinin Türkiye�de ciddi ve devamlı bir biçimde ihlal edilmesi halinde, Komisyon, kendi inisiyatifi veya üye devletlerin üçte birinin talebi üzerine, müzakerelerin askıya alınmasını tavsiye edecek ve ileriki bir dönemde tekrar başlatılması için şartlar önerecektir. Konsey, böyle bir tavsiye üzerine, Türkiye�yi dinledikten sonra, müzakerelerin askıya alınıp alınmayacagını ve tekrar başlatılmasına ilişkin şartları nitelikli çogunlukla kararlaştıracaktır. Üye Devletler Hükümetlerarası Konferans�ta, oybirligi genel kuralına halel getirmeksizin, Konsey kararına uygun hareket edeceklerdir. Avrupa Parlamentosu bilgilendirilecektir.

6. Müzakerelerin ilerleyişini, ekonomik ve sosyal uyum ile 2. paragrafta atıfta bulunulan Komisyon raporları çerçevesinde Türkiye�nin katılım hazırlıklarında kaydettigi ilerleme yönlendirecektir. Bu ilerleme özellikle aşagıdaki koşulların ne kadar yerine getirildigi ile ölçülecektir:

� Üyelik için aşagıda sıralanan yükümlülükleri ortaya koyan Kopenhag kriterleri:

� Demokrasiyi, hukukun üstünlügünü, insan haklarını ve azınlıkların korunması ve saygı görmesini teminat altına alan kurumların istikrarı;

� Işleyen bir piyasa ekonomisinin mevcudiyeti ve AB içindeki rekabet ve piyasa güçleriyle başetme kapasitesi;

� Siyasi, ekonomik ve parasal birlige katılım ve müktesebatı etkin bir şekilde uygulamak için gerekli idari kapasiteye sahip olmak da dâhil olmak üzere, üyeligin getirdigi yükümlülüklerin üstlenilebilmesi yetenegi;

- Türkiye�nin iyi komşuluk ilişkileri konusundaki koşulsuz taahhüdü ile süregelen sınır anlaşmazlıklarının gerektiginde Uluslararası Adalet Divanı�nın yargı yetkisi de dahil olmak üzere, Birleşmiş Milletler Sözleşmesinde yer alan anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözümlenmesi ilkesine uygun olarak çözümlenmesi yönündeki yükümlülügü;

- Türkiye�nin Kıbrıs sorununun BM çerçevesinde ve Birligin kurucu ilkelerine uygun olarak kapsamlı çözümünün saglanmasına yönelik sürekli desteginin, kapsamlı bir çözüm için uygun ortamın yaratılmasına katkıda bulunacak adımların atılması da dahil olmak üzere, devam etmesi ve Kıbrıs Cumhuriyeti de dahil olmak üzere Türkiye ile AB üyesi devletler arasındaki ikili ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde ilerleme kaydedilmesi,

- Düzenli olarak gözden geçirilen Katılım Ortaklıgı belgesinin uygulanması ve özellikle AB Türkiye arasındaki gümrük birligi ile ilgili olanlar olmak üzere Türkiye�nin Ortaklık Anlaşması ve Ortaklık Anlaşması�nı tüm yeni AB üyesi devletlere genişleten Ek Protokolden dogan yükümlülüklerini yerine getirmesi.

7. Katılıma kadar geçecek olan süre zarfında, Türkiye�nin üçüncü ülkelere yönelik politikalarını ve uluslararası örgütlerdeki tutumlarını (tüm AB üyesi ülkelerin bu örgütlere üyeliklerini ve düzenlemelere katılımlarını da içerecek şekilde) Birlik ve üye devletler tarafından kabul edilen politikalar ve tutumlarla tedricen uyumlu hale getirmesi istenmektedir.

8. Katılım müzakerelerine paralel olarak, Birlik Türkiye ile yogun bir siyasi ve sivil toplum diyaloguna girecektir. Bu kapsayıcı sivil toplum diyalogunun amacı özellikle Avrupa vatandaşlarının katılım sürecine desteginin saglanması düşüncesi ile halkları bir araya getirerek karşılıklı anlayışları geliştirmek olacaktır.

9. Türkiye diger tüm katılım müzakerelerinin sonuçlarını katılım anındaki şekliyle kabul etmelidir.

Müzakerelerin Içerigi

10. Katılım, Birligin müktesebatı olarak bilinen ve Birligin sistemi ve kurumsal çerçevesine baglı hak ve yükümlülüklerin kabulü anlamına gelmektedir. Türkiye sözkonusu müktesebatı katılım anında oldugu şekliyle uygulamalıdır. Öte yandan katılım, mevzuat uyumuna ilaveten, müktesebatın zamanlı ve etkin uygulanması anlamına da gelmektedir. Müktesebat sürekli olarak evrim geçirmekte ve aşagıdaki hususları içermektedir:

- Birligi kuran Antlaşmaların içerigi, ilkeleri ve siyasi hedefleri;

- Antlaşmaları takiben yürürlüge giren yasa ve kararlar, Avrupa Adalet Divanı�nın içtihatları;

- Kurumlararası anlaşmalar, kararlar, açıklamalar, tavsiyeler, ve yönergeler gibi Birligin kapsamı içerisinde kabul edilen baglayıcı ya da baglayıcı niteligi olmayan diger hukuki işlemler;

- Ortak Dış ve Güvenlik Politikası çerçevesindeki ortak eylemler, ortak tutumlar, deklarasyonlar, sonuçlar ve diger işlemler;

- Adalet ve Içişleri çerçevesinde mutabakata varılan ortak eylemler, ortak tutumlar, imzalanan sözleşmeler, kararlar, açıklamalar ve diger işlemler;

- Toplulukların, Toplulukların üye devletlerle ortaklaşa, Birligin ve üye Devletlerin Birligin faaliyetlerine ilişkin olarak kendi aralarında akdettikleri uluslararası anlaşmalar. Türkiye�nin, katılımdan uygun bir süre önce, müktesebatın Türkçe tercümelerini yapması ve katılım sonrasında AB kurumlarının uygun bir şekilde işlemesi için yeterli sayıda tercüman ve mütercim yetiştirmesi gerekmektedir.

11. Türkiye�nin bir üye ülke olarak benimsemesi gereken tüm hak ve yükümlükler; Topluluklar ve Türkiye arasında mevcut olan tüm ikili anlaşmaların ve Türkiye tarafından imzalanan ve üyeligin yükümlülüklerine aykırı olan tüm uluslararası anlaşmaların geçersiz kılınması anlamına gelir. Ortaklık Anlaşması�nın müktesebattan ayrılan herhangi bir hükmü katılım müzakereleri sırasında emsal olarak kabul edilemez.

12. Türkiye�nin müktesebattan dogan hak ve yükümlülükleri kabul etmesi, müktesebata belirli uyarlamalar yapılmasını gerektirebilir ve istisnai de olsa katılım müzakereleri sırasında tanımlanması gereken geçici önlemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Gerekli hallerde, müktesebata yapılacak belirli uyarlamalar, müktesebatın içeriginde varolan ve müktesebatın kabulü sırasında, üye devletlerin uyguladıkları ilkeler, kriterler ve parametreler temelinde ve Türkiye�nin özellikleri göz önünde bulundurularak bir mutabakata varılır. Birlik, zaman ve kapsam açısından sınırlı olması ve müktesebatın uygulanması için açıkça belirlenmiş aşamalar içeren bir planın da mevcudiyeti koşuluyla Türkiye�nin geçiş tedbirlerine ilişkin taleplerini kabul edebilir. Iç pazarın genişletilmesiyle baglantılı bölümlere ilişkin olarak düzenleyici önlemler hızlı bir şekilde uygulanmalı ve geçiş dönemleri kısa ve az olmalı; geniş mali harcamalar dâhil, kapsamlı çaba gerektiren önemli uyarlamaların gerekli olması halinde, devam eden, ayrıntılı ve bütçelendirilmiş bir uyum planının parçası olarak uygun geçiş tedbirleri öngörülebilir. Her hal ve karda, geçici düzenlemeler Birligin kural ve politikalarında degişiklik içermemeli, bunların düzgün işlemesine engel oluşturmamalı ve rekabete ciddi mani teşkil etmemelidir. Bu baglamda, Birlik ve Türkiye�nin çıkarları göz önünde tutulmalıdır. Uzun geçiş süreleri, derogasyonlar, özgün düzenlemeler veya daimi koruma tedbirleri, yani korunma tedbirlerine temel teşkil etmek üzere daimi olarak elde tutulan hükümler, tezekkür edilebilir. Komisyon bu tedbirleri uygun oldugu ölçüde kişilerin serbest dolaşımı, yapısal politikalar veya tarım gibi alanlardaki önerilerine dâhil edecektir. Ayrıca, kişilerin serbest dolaşımının zaman içinde tesisiyle ilgili karar alma süreci, her bir üye devletin azami bir rol oynamasına imkân saglamalıdır. Geçici düzenlemeler veya koruma tedbirleri, rekabete ve iç pazarın işleyişine olan etkileri açısından gözden geçirilmelidir. Katılım müzakereleri sırasında müktesebata ayrıntılı teknik uyarlama yapılması gerekmeyecektir. Uyarlamalar Türkiye�yle işbirligi halinde hazırlanacak ve katılım günü yürürlüge girmelerini teminen uygun bir zamanda Birlik kurumları tarafından onaylanacaktır.

13. Uygulanabilir Malî Çerçevede, Türkiye�nin katılımının mali veçhelerine yer verilmelidir. Türkiye�nin katılımı önemli malî sonuçlar getirebileceginden, müzakereler ancak 2014 sonrası dönemin Malî Çerçevesinin oluşturulmasından sonra ve buna baglı olarak gerçekleştirilebilecek malî reformlardan sonra sonuçlandırılabilir. Her düzenleme, mali yüklerin tüm Üye devletler arasında adil bir şekilde paylaştırılmasını saglamalıdır.

14. Türkiye katılımından itibaren Üye Ülke olarak ekonomik ve parasal birlige derogasyonla iştirak edecek ve Konseyin Türkiye�nin gerekli şartları yerine getirdigi yönündeki degerlendirme temelinde alacagı karar dogrultusunda, Türkiye Euro�yu millî para birimi olarak kabul edecektir. Bu alanda geri kalan müktesebat katılımla birlikte tam olarak uygulanır.

15. Özgürlük, adalet ve güvenlik alanları bakımından Avrupa Birligine üyelik, Türkiye�nin katılımla birlikte, Schengen müktesebatı da dahil olmak üzere bu alandaki müktesebatı tam olarak üstlenecegi anlamına gelmektedir. Bununla birlikte, sözkonusu müktesebatın bir bölümü, Konsey�in, Türkiye�nin hazır olup olmadıgına ilişkin olarak uygulanmakta olan Schengen degerlendirmesi temelinde iç sınırlarda kişiler üzerindeki kontrolleri kaldırma konusunda karar almasının ardından sadece Türkiye�de uygulanacaktır.

16. AB, nükleer güvenligin tüm veçheleri de dâhil olmak üzere çevrenin üst düzeyde korunmasının önemine işaret eder.

17. Müktesebatın tüm alanlarında, müktesebatı etkin olarak uygulamak veya gerekli oldugu takdirde katılımdan makul bir süre önce etkin bir biçimde uygulamaya muktedir olmak amacıyla Türkiye, hem ulusal hem bölgesel düzeyde kurumlarını, yönetim kapasitesini ve idari ve yargı sistemlerini Birlik standartları seviyesine getirmekle mükelleftir. Daha genel anlamda, bu, etkin ve tarafsız bir kamu hizmeti ve bagımsız ve etkin bir yargı sistemi üzerine kurulmuş olan ve iyi işleyen istikrarlı bir kamu yönetimini gerekli kılmaktadır.

Müzakere Işleyişi

18. Müzakerelerin esası bir tarafta tüm Üye Devletler, diger tarafta aday ülkenin yer alacagı Hükümetlerarası Konferans�ta ele alınacaktır.

19. Komisyon, müktesebatı Türk makamlarına anlatmak, belirli alanlarda müzakereleri açmak için Türkiye�nin hazırlık durumunu degerlendirmek ve müzakerelerde gündeme gelmesi kuvvetle muhtemel konulara dair ilk verileri toplamak için tarama olarak adlandırılan, müktesebatın incelenmesine dair resmi süreci yürütecektir.

20. Tarama ve tarama sonrasında gerçekleştirilecek müzakereler için müktesebat, her biri belli bir siyasî alanı ilgilendiren bir takım fasıllara bölünecektir. Sözkonusu fasılların listesi ektedir. Müzakerelerin belli bir faslı hakkında Türkiye ya da AB tarafından ifade edilen herhangi bir görüş, hiçbir surette diger fasıllarda benimsenebilecek tutumu etkilemeyecektir. Keza, müzakereler sırasında, bütün fasıllar üzerinde anlaşmaya varılmadan, kısmi olanlar olsa bile belli fasıllar üzerinde anlaşmaya varılmış olması, bunların sonuçlandırıldıgı anlamına gelmeyebilir.

21. Konsey, Komisyon�un Ilerleme Raporlarını ve bilhassa tarama sürecinde edindigi bilgileri dikkate alarak, Komisyon�un tavsiyesi üzerine ve oybirligiyle müzakere fasıllarının geçici olarak kapatılması ve gerekli hallerde her bir faslın açılması için performans kriterleri (benchmarks) belirleyecektir. Birlik sözkonusu performans kriterlerini Türkiye�ye bildirecektir. Performans kriterleri müzakere faslına baglı olarak; işleyen piyasa ekonomisinin varlıgı, yasal mevzuat anlamında müktesebata uyum ve müktesebatın ana unsurlarının idarî ve adlî kapasitenin varlıgını gösterecek şekilde tatminkâr bir şekilde uygulanma siciline ilişkin olacaktır. Ilgili durumlarda, performans kriterleri aynı zamanda Ortaklık Anlaşması ve bilhassa AB-Türkiye Gümrük Birligi�ne ilişkin taahhütlerin ve müktesebat çerçevesindeki benzer gereklerin uygulanmasını da içerecektir. Müzakereler uzun bir zaman dilimine yayılmışsa, ya da örnegin geçici olarak kapatılmış bir fasla müktesebatta yenilik dolayısıyla geri dönülmüş ise mevcut performans kriterleri güncellenecektir.

22. Türkiye�den müktesebatın üstlenilmesine ilişkin pozisyonunu bildirmesi ve performans kriterlerini karşılamada ne kadar ilerleme sagladıgına dair bilgi sunması talep edilecektir. Türkiye�nin müktesebatı dogru bir şekilde iç hukukuna aktarması ve uygun idari ve adli yapılar aracılıgıyla etkin ve verimli biçimde uygulaması müzakerelerin hızını belirleyecektir.

23. Komisyon bu amaçla, Komisyonca ya da Komisyon adına uzmanlar tarafından yerinde inceleme de dâhil olmak üzere eldeki tüm araçları kullanmak suretiyle, Türkiye�nin her alandaki ilerlemesini yakından izleyecektir. Komisyon AB Ortak Tutum taslaklarını sunarken Konsey�e Türkiye�nin ilgili başlıkta kaydettigi ilerleme hakkında bilgi verecektir. Konsey sözkonusu faslın müzakerelerine ilişkin ileri adımlar atılmasına karar verecegi zaman bu degerlendirmeyi de dikkate alacaktır. AB�nin her bir fasılda ihtiyaç duyulabilecegi ve Türkiye tarafından Konferans�a sunulacak bilgilere ilaveten, bir müzakere faslı geçici olarak kapatıldıktan sonra bile Türkiye�den müktesebatın uyumu ve uygulanmasında kaydedilen ilerleme hakkında düzenli olarak ayrıntılı ve yazılı bilgi vermeye devam etmesi istenecektir.

Geçici olarak kapatılmış bulunan fasıllarda, Türkiye�nin önemli performans kriterlerini karşılamada ya da taahhütlerini uygulamada başarısız olması halinde Komisyon ilgili fasıldaki müzakerelerin yeniden açılmasını tavsiye edebilecektir.

EK

Fasıl Başlıklarını Gösteren Ilk Liste

(Not: Bu liste hiçbir surette müzakerelerin uygun bir aşamasında alınacak kararların hangi sırayla ele alınacagına dair kararı belirlemez.)

1. Malların Serbest Dolaşımı

2. Işçilerin Serbest Dolaşımı

3. Yerleşim Hakkı v e Hizmetlerin Serbest Dolaşımı

4. Sermayenin Serbest Dolaşımı

5. Kamu Alımları

6. Şirketler Hukuku

7. Fikri Mülkiyet Hukuku

8. Rekabet Politikası

9. Mali Hizmetler

10. Bilgi Toplumu ve Medya

11. Tarım ve Kırsal Kalkınma

12. Gıda Güvenligi, Veterinerlik ve Bitki Saglıgı Politikası

13. Balıkçılık

14. Ulaştırma Politikası

15. Enerji

16. Vergilendirme

17. Ekonomik ve Parasal Politika

18. Istatistik

19. Sosyal Politika ve Istihdam

20. Işletme ve Sanayi Politikası

21. Trans-Avrupa Şebekeleri

22. Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu

23. Yargı ve Temel Haklar

24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik

25. Bilim ve Araştırma

26. Egitim ve Kültür

27. Çevre

28. Tüketici ve Saglıgın Korunması

29. Gümrük Birligi

30. Dış Ilişkiler

31. Dış, Güvenlik ve Savunma Politikaları

32. Mali Kontrol

33. Mali ve Bütçe Konularına Ilişkin Hükümler

34. Kurumlar

35. Diger Konular

Bu fasıl kadın ve erkekler için ayırımcılıgın önlenmesi ve eşit fırsatları da içerir