|
ZEHİRLENMELER
Zehirlenmeler
vücuda giren zararlı maddelerin yaptığı etki-lerdir. Zehirli
maddeler vücuda genelde üç yoldan girebilir:
1- Solunum yolu ile meydana gelen zehirlenmeler:
Hava yolu ile giren bu maddelerden en sık görüleni karbon
monoksit zehirlenmesidir. Bu gaz havadan ağırdır ve egzoz
gazında, kömür sobalarında ve şofben gazında bulunur.
Kömür sobalarından zehirlenme akşamdan sobanın doldurulup
yatılan yerlerde görülür.
Şofben zehirlenmeleri ise bacası olmayan veya havalandırması
olmayan banyolarda görülür.
Buharlaşan kimyasal maddeler ve böcek öldürücülerle de
zehirlenme mümkündür.
Solunum yolu ile meydana gelen bu tip zehirlenmelerde alınan
ilkyardım tedbirleri benzerdir.
İlkyardım olarak:
1- Hasta acilen temiz havaya çıkarılır.
2- Solunumu kontrol edilir, gerekirse suni solunum
yapılır.
3- Uyanık tutulması sağlanır.
4- Bilinci kapalı ise hasta yan yatırılarak nakledilir.
2-Sindirim yolu ile meydana gelen zehirlenmeler:
Bu zehirlenmeler yanlışlıkla alınan bir gıda maddesi ( mantar
zehirlenmesi, son kullanma tarihi geçmiş konserveler, bozuk gıda
maddeleri gibi), kazayla ya da intihar maksadıyla alınan
ilaçlar, tarım ilaçları, ev ve endüstride kullanılan kimyasal
maddelerle, alkol ya da uyuşturucu maddeler olabilir. Bu tip
zehirlenmelerde ilkyardım olarak:
a) Hastanın şuuru yerinde ise hasta kusturulur, bu amaçla
ağız içine parmak sokulur, hastanın ısırmasını önlemek amacıyla
parmağın yanında bir gazlı bez dişler arasına sıkıştırılır.
Ağızdan alınan maddeler bir süre sonra sindirilir ve
barsaklardan emilirler. 2 saat geçmeden kusturulan hasta zararlı
maddeyi dışarı çıkaracağından hayati tehlikeyi atlatabilir.
Kusturma için tuzlu su da içirilebilir.
Sindirim aşamasında müshil verilerek emilimi azaltılabilir.
b) Kusturulması sakıncalı olan maddeler ise;
Asit ve Baz gibi yakıcı kimyasal madde içenler kusturulmaz,
Petrol ürünü içenler kusturulmaz
Bu maddeler tahriş özelliklerinden dolayı kusturulmaz, içtikleri
bu maddelerin seyreltilmesi amacıyla bu hastalara bol su
içirilir.
İlkyardım uygulandıktan sonra hastalar sağlık kuruluşuna
götürülürken;
Ne almış?
Ne kadar almış?
Ne zaman almış? belirlenmelidir.
3-Deri yolu ile meydana gelen zehirlenmeler:
a) ARI, ÖRÜMCEK VE DİĞER BÖCEK SOKMALARI:
Kişinin alerjisi yoksa bir arı veya böceğin sokması bir tehlike
oluşturmaz. Belirtiler:
Ağrı, şişme
Kızarma, kaşınma meydana gelir.
Şoka girebilir
İlkyardım olarak:
1- Arının iğnesi kalmışsa çıkarılır.
2- Şişmesini önlemek için buz tatbik edilir.
3- Alerji varsa, şoka giriyorsa, şok pozisyonuna alınır.
4- Amonyak sürülebilir.
b)
AKREP SOKMASI:
İlkyardım olarak:
1- Sokulan yer çizilip hafifçe kanatılarak zehir
boşaltılır.
2- Sokulan yer uzuvlarda ise alt ve üst tarafından
bağlanır.
3- Sokulan yer kalp seviyesinden aşağıda tutulur.
4- Ovuşturulmadan bol su veya sabunlu su ile yıkanır.
Zehirin yayılmasını yavaşlatmak için soğuk da tatbik edilebilir.
5- Sağlık kuruluşuna nakledilerek akrep serumu yaptırılır
c)
YILAN ISIRMASI:
Bütün yılan ısırmalarını zehirli gibi kabul edip ona göre
davranmak gerekir.
İlkyardım olarak:
1- Isırılan yer çizilerek zehir boşaltılır.
2- Isırılan yer uzuvlarda ise alt ve üst tarafından
bağlanır,
3- Isırılan yer kalp seviyesinden aşağıda tutulur,
4- Sağlık kuruluşuna nakledilerek yılan serumu yaptırılır
Deri yoluyla kimyasal ve radyoaktif zehirlenmelerde hastanın tüm
vücudu, özellikle etkilenen kısımları bol su ile 20 - 30 dakika
yıkanır.
HAYVAN ISIRMALARI
Doğrudan
ısırmanın verdiği zarar (damar, sinir yaralanması gibi) ve
ısırılmayla giren mikropların (kuduz virüsü, tetanos mikrobu
gibi) yaptığı hastalık ısırılmada karşılaşılan başlıca
sorunlardır. Isırılan kişinin önceden aşılı olup olmaması, ilave
başka hastalığın olup olmaması oluşabilecek bir hastalığı
etkiler.
Kuduz sadece köpeklerle bulaşmaz, Başka hayvanlarla da
bulaşabilir. ( Yarasa, kedi, fare vs.) Tüm evcil hayvanlar
düzenli aşılanmalı ve korumaya alınmalıdır. Sokak köpeği kavramı
artık olmamalıdır.
Bir
ısırılmayı takiben:
- Ciddi kanamalar durdurulmalı
- Yara yeri sabunlu suyla yıkanmalı ve açık bırakılmalı.
- Şahıs hemen kuduz aşısı ve tetanos aşısı ile aşılanmalıdır.
- Her durumda ısıran hayvan 15 gün gözlem altında tutulmalıdır.
- Baş boyun bölgesindeki yaralanmalarda kuduz hastalığının
kuluçka süresinin 5 güne inebileceği unutulmamalıdır.
TÜM
ZEHİRLENMELERDE
ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ
ÜCRETSİZ
0800 314 79
00
ISI
DEĞİŞİKLİKLERİ
GÜNEŞ
ÇARPMASI
Güneş
altında çok uzun süre kalan kişilerde görülür. Ayrıca alkol
alınması etkilerini daha da arttırır. Aşağıdaki belirtiler
görülür:
Baş ağrısı, halsizlik,
Bulantı, kusma,
Ateşin yükselmesi,
Şuur bulanıklığı veya kaybolması
İlkyardım olarak:
1- Hasta gölge ve serin bir yere alınır,
2- Soğuk, ıslak bezlerle hastanın ateşi düşürülür.
|
